Słownik ten zawiera wyjaśnienie wyrazów dotyczących zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw seksualnych i reprodukcyjnych. Znajdziesz w nim wyrazy dotyczące ciała, uczuć, związków, seksu, tożsamości, zdrowia i przepisów.
Każdy z nas ma prawo do posiadania wiedzy na te tematy. Znajomość nazewnictwa dotyczącego ciała, związków i seksualności ułatwi Ci:
zrozumienie i znalezienie informacji na temat własnego zdrowia,
porozumiewanie się z partnerem,
wyjaśnienie, czego potrzebujesz, w kontaktach z opieką zdrowotną.
Słownik ten został opracowany w Szwecji i zawiera wyrazy mające związek ze szwedzkimi przepisami i szwedzkim systemem opieki zdrowotnej. Wyrazy te i ich objaśnienia mogą być jednak pomocne także w przypadku, gdy mieszkasz w innym kraju.
Przewiń w dół, aby zobaczyć wszystkie wyrazy. Chcesz szybko znaleźć jakiś wyraz? Kliknij na literę, na którą zaczyna się ten wyraz.
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Z
Å
Ä
Ö
×
A
Abort
Aborcja
Jeśli osoba będąca w ciąży nie chce mieć dziecka, może ona dokonać aborcji w szpitalu. Po dokonaniu aborcji nie jest się już w ciąży.
Adoption
Adopcja
Kiedy jedna lub kilka osób przejmują opiekę prawną nad dzieckiem. Osoba ta lub osoby te stają się wtedy rodzicem lub rodzicami dziecka.
Akut p-piller
Tabletka „dzień po”
Tabletka, którą można przyjąć awaryjnie, to znaczy od trzech do pięciu dni po niezabezpieczonym, dopochwowym stosunku płciowym, aby uniknąć niepożądanej ciąży.
Anal
Odbyt
Otwór w pupie. Nazywany również anus.
Analsex
Seks analny
Czynność seksualna obejmująca okolicę odbytu lub odbyt, wykonywana na przykład za pomocą palców, języka, gadżetu erotycznego lub penisa.
Androlog
Androlog
Lekarz specjalizujący się w zaburzeniach penisa i moszny. Androlodzy są specjalistami w zakresie funkcji narządów płciowych i ich chorób. Androlog może również odpowiedzieć na pytania dotyczące seksu.
Asexuell
Aseksualny/-a
Osoba aseksualna odczuwa niewielki pociąg seksualny do innych osób lub nie odczuwa go w ogóle.
Assisterad befruktning
Zapłodnienie wspomagane
Kiedy opieka zdrowotna oferuje pomoc osobie lub parze, która chce zajść w ciążę, ale która nie może tego osiągnąć bez pomocy. Przykładem zapłodnienia wspomaganego jest inseminacja i zapłodnienie in vitro (IVF).
Avbrutet samlag
Stosunek przerywany
W czasie stosunku dopochwowego przerwanie penetracji przed wytryskiem w taki sposób, aby sperma wytrysnęła z penisa poza pochwą. Ta metoda zapobiegania ciąży jest bardzo niepewna.
B
Bakteriell vaginos
Bakteryjne zapalenie pochwy
Upławy z pochwy o nieprzyjemnym zapachu. Bakteryjne zapalenie pochwy oznacza, że w pochwie brak jest równowagi bakteryjnej.
Balanit
Zapalenie żołędzia prącia
Zapalenie żołędzia prącia, które objawia się zaczerwienieniem skóry, wystąpieniem małych, czerwonych plamek lub podrażnieniem i tkliwością okolicy żołędzia, ale także spodu napletka.
Barnavårdscentral
Przychodnia zdrowia dziecka
Przychodnia oferująca badania zdrowotne, szczepienia oraz poradnictwo zdrowotne dla małych dzieci. Przyjmuje ona dzieci w wieku od urodzenia do rozpoczęcia nauki w zerówce. Nazywana również BVC.
Barnmisshandel
Przemoc wobec dziecka
Kiedy osoba w wieku poniżej 18 lat jest narażona na przemoc lub uwłaczające traktowanie bądź jeśli nie otrzymuje ona należytej opieki ze strony swoich rodziców lub innej odpowiedzialnej osoby dorosłej. W Szwecji bicie dzieci jest karalne, co ma zastosowanie również do rodziców, nawet jeśli celem bicia jest wychowanie dziecka.
Barnmorska
Położna
Osoba zawodowo zajmująca się opieką położniczą, opieką zdrowotną nad matkami oraz poradnictwem w zakresie seksualności, środków antykoncepcyjnych i aborcji.
Barnmorskemottagning
Poradnia położnej
Poradnia dla osób w ciąży oferująca opiekę zdrowotną i kontrole podczas całego przebiegu ciąży. Nazywana również Mödravårdscentral [Centrum Opieki nad Matką] lub MVC.
Barnpornografibrott
Przestępstwo związane z pornografią dziecięcą
Przestępstwo polegające na tym, że osoba na przykład nabywa, posiada, przekazuje dalej, sprzedaje lub w inny sposób rozpowszechnia zdjęcia przedstawiające osoby, które jeszcze nie weszły w okres dojrzewania płciowego lub nie ukończyły 18 lat, w sposób o charakterze seksualnym lub pornograficznym.
Barnäktenskap
Małżeństwo dzieci
Małżeństwo, w którym co najmniej jedna osoba nie ukończyła wieku 18 lat. W Szwecji małżeństwa dzieci są niedozwolone.
BB
Oddział położniczy
Oddział szpitalny, na którym pozostaje się przez kilka dni po porodzie.
BDSM
BDSM
Zbiorcze określenie aktywności seksualnej obejmującej krępowanie lub dyscyplinowanie, dominację lub podporządkowanie i sadomasochizm. Opiera się na dobrowolnej zgodzie.
Befruktning
Zapłodnienie
Spotkanie plemnika i komórki jajowej w jajowodzie. Spotkanie to może prowadzić do rozwinięcia się zarodka, który zagnieżdża się w ścianie macicy.
Binda
Podpaska
Zabezpieczenie używane w celu wyłapania krwi menstruacyjnej. Podpaskę umieszcza się w majtkach.
Bisexuell
Biseksualny(-na)
Osoba biseksualna zakochuje się w i/lub pragnie uprawiać seks z innymi osobami niezależnie od ich płci.
Bitestikel
Najądrze
Część wewnętrznych narządów płciowych u osób posiadających penisa. Najądrza znajdują się w mosznie.
Blottning
Obnażanie się
Kiedy ktoś pokazuje innej osobie swoje narządy płciowe w Internecie lub w realu w celu jej nękania lub wywołania u niej niesmaku. W języku prawniczym nazywa się to molestowaniem seksualnym.
Blygdläppar
Wargi sromowe
Fałdy skórne znajdujące się na zewnątrz ciała wokół wejścia do pochwy, łechtaczki i cewki moczowej. Rozróżnia się wargi sromowe wewnętrzne i zewnętrzne.
Bröst
Piersi
Części ciała znajdujące się w górnej części tułowia. Piersi zbudowane są między innymi z tkanki tłuszczowej i gruczołów mlekowych.
Bröstvårtor
Brodawki sutkowe
Okrągły obszar pośrodku piersi, który wystaje z piersi. Wokół brodawki sutkowej znajduje się otoczka sutkowa.
Bög
Gej, pedał (obraźliwe)
Potoczne określenie homoseksualnego mężczyzny.
C
Cellprovtagning
Badanie cytologiczne
Pobranie próbki w celu zbadania występowania ewentualnych zmian komórkowych w pochwowej części szyjki macicy, które mogą prowadzić do rozwinięcia się raka szyjki macicy.
Cysta
Torbiel
Wypełniony cieczą pęcherz, który może występować w wielu organach ciała, między innymi na jajnikach.
D
Dejta
Randkować, umawiać się
Spotykać się lub chodzić z osobą, z którą pragnie się uprawiać seks lub z którą chce się być.
Diskriminering
Dyskryminacja
Być traktowanym gorzej lub w sposób uwłaczający ze względu na płeć, orientację seksualną, tożsamość płciową, religię, pochodzenie, wiek lub niepełnosprawność. Zobacz też przestępstwo z nienawiści, homofobia, transfobia, rasizm, ableizm, seksizm, równouprawnienie i równość.
E
Embryo
Zarodek, embrion
Zarodek powstaje w wyniku połączenia się komórki jajowej i plemnika. Nazywa się to zapłodnieniem. Następnie zarodek rośnie w macicy i przekształca w płód, który następnie rozwija się w dziecko.
Endometrios
Endometrioza
Stan, w którym śluzówka macicy rozrasta się poza macicę, często w jajowodach lub w ścianie jamy brzusznej. Endometrioza może być przyczyną silnego bólu miesiączkowego.
Engångsligg
Seks jednorazowy, seks przygodny
Uprawianie seksu z inną osobą tylko jeden raz.
Ensamstående förälder
Samotny rodzic
Osoba będąca rodzicem, która nie żyje w związku uczuciowym z drugim rodzicem dziecka.
Erektil dysfunktion
Zaburzenie erekcji
Trudności z osiągnięciem lub utrzymaniem wzwodu członka pomimo odczuwania podniecenia seksualnego. Nazywane również zaburzeniem wzwodu.
Erotik
Erotyka
Obrazy, sztuka, literatura lub filmy o zmysłowej i seksualnej treści.
Ex
Były, była, eks
Osoba, z którą kiedyś się było, ale z którą już się nie jest.
F
Fetisch
Fetysz
Fascynacja przedmiotem lub częścią ciała, która zwykle nie jest odbierana jako seksualna, a która wzbudza silne uczucie satysfakcji, pociągu seksualnego i podniecenia, na przykład stopy lub skóra.
Fitta
Pizda (wulgarnie), cipa (mniej wulgarnie)
Kobiece narządy płciowe. Słowo cipa to określenie potoczne i określa cały narząd płciowy, zarówno jego części wewnętrzne, jak i zewnętrzne. W j. polskim słowo pizda jest określeniem wulgarnym, natomiast w j. szwedzkim nie jest ono już odbierane jako wulgarne, ale jako bardziej potoczne.
Flickvän
Dziewczyna
Dziewczyna, z która jest się w związku.
Flirta
Flirtować
Okazywać zainteresowanie komuś, kto się nam podoba, z kim chcemy randkować, chodzić i uprawiać seks. Nazywane również podrywaniem.
Flytningar
Wydzielina pochwowa
Ciecz wypływająca z pochwy, która ją nawilża i utrzymuje w czystości i zdrowiu.
Foster
Płód
Płód to zarodek, który przez pierwsze dziewięć tygodni ciąży wzrastał w macicy osoby ciężarnej.
Fostervattenprov
Badanie wód płodowych
Badanie z pobraniem próbki mające na celu wykrycie ewentualnych zaburzeń chromosomowych u płodu.
Framfall
Wypadanie, obniżenie narządów
Obniżenie się narządu w kierunku pochwy lub na zewnątrz przez przedsionek pochwy. Wypadać lub obniżać się mogą na przykład ściany pochwy, macica, pęcherz moczowy lub odbytnica.
Frenulum
Frenulum
Skóra między żołędziem a trzonem prącia. Nazywany również wędzidełkiem napletka.
Frivilligt sex när förövaren är nära 15-årsgränsen
Dobrowolny seks, gdy sprawca ma blisko 15 lat
W sytuacji, gdy ewidentnym jest, że nie doszło do użycia przemocy lub przymusu wobec dziecka oraz z uwagi na niewielką różnicę wieku i stopnia rozwoju między sprawcą czynu a dzieckiem oraz pozostałe okoliczności sprawca czynu nie podlega karze.
Funkofobi
Ableizm
Negatywne postawy, poglądy lub odczucia wobec osób niepełnosprawnych, na przykład osób na wózkach inwalidzkich, niewidomych lub głuchych. Mogą one być również skierowane wobec osób cierpiących na choroby przewlekłe, jak na przykład HIV.
Förhud
Napletek
Cienka skóra osłaniająca żołądź penisa lub łechtaczkę.
Förhudsförträngning
Stulejka
Występuje w sytuacji, gdy napletek jest zbyt ciasny, co uniemożliwia całkowite lub częściowe odprowadzenie go z żołędzia. Czasami może dojść do zaklinowania się napletka pod żołędziem, co sprawia, że napletka nie można naciągnąć lub odprowadzić.
Förlossning
Poród
Poród to proces, podczas którego rodzi się dziecko. Poród może być pochwowy – przez pochwę – lub w drodze cesarskiego cięcia.
Förlossningsavdelning
Oddział porodowy, porodówka
Oddział szpitalny, w którym rodzi się dzieci.
Förlossningsdepression
Depresja poporodowa
Depresja pojawiająca się w związku z urodzeniem dziecka.
Förlossningsrädsla
Lęk przed porodem
Niepokój i lęk przed urodzeniem dziecka.
Förlossningsskador
Urazy porodowe
Urazy lub pęknięcia, które mogą wystąpić w okolicy genitaliów podczas porodu.
Förlossningsvärkar
Bóle porodowe
Bóle te powstają w związku rodzeniem dziecka w wyniku tego, że macica, która jest mięśniem, kurczy się i wypycha dziecko w dół kanału rodnego.
Försats
Płyn ejakulacyjny, preejakulat
Wydzielina z penisa, która pojawia się przy podnieceniu seksualnym, ale która nie jest wytryskiem.
Förtal
Oszczerstwo, obmowa, zniesławienie
Rozpowszechnianie opinii lub informacji o innej osobie w celu spowodowania, aby inni myśleli w sposób negatywny o niej lub jej stylu życia.
G
G-punktsområdet
Punkt G
Szorstki obszar znajdujący się kilka centymetrów od wejścia do pochwy na przedniej ścianie pochwy. W tym obszarze spotykają się łechtaczka, cewka moczowa i przednia ściana pochwy.
Glidmedel
Lubrykant
Żel lub krem, którego można użyć przy uprawianiu seksu, aby uzyskać większy poślizg i uprzyjemnić doznania seksualne. Można nałożyć go na penis, zaaplikować do pochwy lub odbytu.
Gnidsex
Seks przez pocieranie, tribbing
Uprawianie seksu poprzez ocieranie lub przyciskanie swoich narządów płciowych do narządów płciowych lub innej części ciała drugiej osoby.
Gonorré
Rzeżączka
Rzeżączka jest chorobą przenoszoną drogą płciową, która często nie daje żadnych objawów, ale która może powodować pieczenie lub dyskomfort podczas oddawania moczu, upławy z pochwy, cewki moczowej lub odbytu bądź ból w podbrzuszu lub mosznie. Nieleczona rzeżączka może powodować trudności w zajściu w ciążę. Można ją wyleczyć za pomocą antybiotyków. Rzeżączka jest objęta ustawą o ochronie przed chorobami zakaźnymi.
Gravid
Być w ciąży
Mieć płód w macicy, która znajduje się w brzuchu. Ciąża trwa zwykle dziewięć miesięcy.
Graviditetstest
Test ciążowy
Test, który można wykonać, aby sprawdzić, czy jest się w ciąży. Wykonuje się go poprzez skierowanie strumienia moczu na pasek testowy.
Grooming
Uwodzenie nieletnich przez Internet, grooming
Kiedy osoba w wieku umożliwiającym pociągnięcie do odpowiedzialności karnej nawiązuje kontakt i proponuje spotkanie dziecku w wieku poniżej 15 lat, często w Internecie, w celu dopuszczenia się napaści na tle seksualnym. Takie zachowanie jest karalne. W języku prawniczym nazywa się to nawiązaniem kontaktu z dzieckiem w celu seksualnym.
Gruppsex
Seks grupowy
Kiedy seks uprawiają ze sobą jednocześnie więcej niż dwie osoby.
Gynekolog
Ginekolog
Lekarz specjalizujący się w chorobach sromu i pochwy. Ginekolodzy są specjalistami w zakresie funkcji i chorób narządów płciowych oraz w zakresie ciąży. Ginekolog może również odpowiedzieć na pytania dotyczące seksu.
Gynekologisk undersökning
Badanie ginekologiczne
Badanie pochwy, które wykonuje się w szpitalu, przychodni lub poradni dla młodzieży.
Göra slut
Zerwać
Zakończyć związek. Po zerwaniu nie jest się już razem.
H
Ha lust
Mieć ochotę
Mieć silną chęć zrobienia czegoś. Czasami dotyczy to chęci uprawiania seksu.
Hallick
Alfons, stręczyciel
Zobacz stręczycielstwo.
Hatbrott
Przestępstwo z nienawiści
Narażenie osoby na czyny przestępcze, na przykład takie jak groźby lub pobicie, których celem jest poniżenie tej osoby z powodu jej orientacji seksualnej, tożsamości płciowej, rasy, koloru skóry, wyznania, pochodzenia etnicznego i narodowości.
Hbtqi-person
Osoba LGBTQI
Pojęcie zbiorcze określające osoby biseksualne, homoseksualne, transseksualne, queer lub interseksualne.
Hedersrelaterat förtryck och våld
Ucisk i przemoc na tle honorowym
Ograniczanie praw i kontrolowanie osoby, najczęściej młodej dziewczyny, przez inne osoby w jej otoczeniu w celu ochrony lub przywrócenia reputacji lub honoru rodziny. Z prawnego punktu widzenia może to wyrażać się poprzez groźby karalne, spowodowanie obrażenia ciała, zmuszanie do zawarcia małżeństwa, zabójstwo itp.
Hen
-
Neutralny zaimek osobowy w j. szwedzkim. Zaimka hen używa się również jako zaimka neutralnego pod względem płci w przypadku, gdy płeć osoby nie ma znaczenia.
Hepatit
Wirusowe zapalenie wątroby
Wirusowe zapalenie wątroby to zapalenie wątroby. Istnieją różne typy wirusowego zapalenia wątroby. Najczęściej występującymi typami są wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu B i wirusowe zapalenie wątroby typu C. Wirusowe zapalenie wątroby jest wywoływane przez wirus.
Herpes
Opryszczka
Opryszczka może występować na ustach i genitaliach. Opryszczka może objawiać się występowaniem pęcherzyków i ranek, które mogą powodować swędzenie, uczucie kłucia i silny ból, albo przebiegać bezobjawowo. Opryszczka przenosi się bardzo łatwo.
Heterosexuell
Heteroseksualny, hetero
Osoba heteroseksualna zakochuje się w i/lub pragnie uprawiać seks z osobami płci przeciwnej.
Hiv
HIV
HIV jest wirusem, który może być przenoszony między ludźmi, na przykład w wyniku uprawiania seksu bez prezerwatywy lub używanie tych samych igieł. HIV uszkadza układ odpornościowy. Nieleczony HIV może doprowadzić do AIDS – choroby śmiertelnej. Dzięki leczeniu można zapobiec przenoszeniu się wirusa HIV na inne osoby. Leczenie zapobiega również zachorowaniu na AIDS i sprawia, że można żyć tak długo jak inni. Każdy w Szwecji ma prawo do bezpłatnych testów i leczenia zakażenia HIV.
Homofobi
Homofobia
Negatywne postawy, poglądy lub odczucia wobec osób bi- i homoseksualnych lub wobec bi- i homoseksualizmu. Homofobia wyraża się często w postaci uprzedzeń, pogardy, złości, nienawiści lub przemocy.
Homosexuell
Homoseksualny(-na), homoseksualista
Mężczyzna homoseksualny zakochuje się w i/lub pragnie uprawiać seks z mężczyznami. Kobieta homoseksualna zakochuje się w i/ lub chce uprawiać seks z kobietami.
HPV (humant papillomvirus)
HPV (wirus brodawczaka ludzkiego)
Bardzo częsty wirus występujący w różnych typach. Niektóre typy tego wirusa objawiają się brodawkami na narządach płciowych (kłykciny kończyste) lub zmianami komórkowymi. Inne typy tego wirusa objawiają się występowaniem brodawek na dłoniach i stopach.
HPV-vaccination
Szczepionka przeciw HPV
Szczepionka chroniąca przed niektórymi typami wirusa HPV, które mogą powodować zmiany komórkowe w szyjce macicy i prowadzić do rozwinięcia się raka szyjki macicy.
Hångla
Migdalić się
Potoczne określenie na zbliżanie ciał do siebie, całowanie, ściskanie, pieszczenie się, w ubraniu lub bez.
I
Ickebinär
Osoba niebinarna
Osoba, która nie czuje się ani mężczyzną, ani kobietą.
Incest
Kazirodztwo
Kiedy osoba blisko spokrewniona z dzieckiem, na przykład rodzic, dziadek lub starsze rodzeństwo, naraża dziecko na niegodziwe traktowanie w celach seksualnych. Z prawnego punktu widzenia można to uznać za gwałt dziecka, jeśli dziecko nie ukończyło 18 lat, obcowanie płciowe z potomstwem lub obcowanie płciowe z rodzeństwem.
Infertil
Niepłodny(-na)
Kiedy osoba nie może zajść w ciążę lub spowodować ciąży u innej osoby.
Informationsplikt
Obowiązek informacyjny
Zasada postępowania obowiązująca osobę, u której występuje choroba przenoszona drogą płciową, na przykład HIV, chlamydia lub rzeżączka, mówiąca, że osoba ta musi poinformować o tej chorobie osobę, z którą zamierza ona uprawiać seks. O obowiązku informacyjnym decyduje lekarz, ale w pewnych przypadkach może on go również uchylić.
Inseminering
Inseminacja
Umieszczenie plemników w macicy przy zastosowaniu metod medycznych w celu doprowadzenia do zajścia osoby w ciążę.
Intersexvariation
Interpłciowość
Określenie zbiorcze różnych właściwości fizycznych, które sprawiają, że czyjemuś ciału nie można w prosty sposób przypisać płci zgodnej z normami społecznymi dotyczącymi płci, a zatem, że nie można określić, że ktoś jest rodzaju „męskiego” lub „żeńskiego”. Zróżnicowanie to może dotyczyć zewnętrznych i/lub wewnętrznych narządów płciowych, chromosomów i poziomu hormonów.
IVF
Zapłodnienie in vitro
Zapłodnienie in vitro jest zabiegiem polegającym na pobraniu komórki jajowej i zapłodnieniu jej przez plemnik na zewnątrz ciała. Zapłodniona komórka jajowa nazywa się zarodkiem. Kilka dni po zapłodnieniu lekarz umieszcza zarodek w macicy. Zapłodnienie in vitro nazywane jest również zapłodnieniem z probówki.
J
Juridiskt kön
Płeć prawna
Płeć, pod jaką osoba jest zarejestrowana w oficjalnych rejestrach, takich jak ewidencja ludności, oraz widniejąca w paszporcie.
Jämlikhet
Równość
Kiedy ludzie należący do różnych grup są traktowani w sposób równy i mają takie same prawa i możliwości kształtowania własnego życia i aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym.
Jämställdhet
Równouprawnienie
O równouprawnieniu mówimy wtedy, gdy kobiety i mężczyźni mają takie same możliwości decydowania o swoim życiu i uczestnictwa w życiu społecznym. Aby kobiety i mężczyźni mogli mieć taką samą władzę, muszą oni posiadać takie same szanse, prawa i obowiązki.
K
Kejsarsnitt
Cesarskie ciecie
Cesarskie cięcie oznacza, że lekarz wykonuje nacięcie w ścianie jamy brzusznej i macicy, aby wydobyć dziecko.
Kirurg
Chirurg
Lekarz specjalizujący się w wykonywaniu operacji.
Klamydia
Chlamydia
Chlamydia jest chorobą przenoszoną drogą płciową, która często nie daje żadnych objawów, ale może powodować pieczenie lub dyskomfort podczas oddawania moczu, upławy z pochwy, cewki moczowej lub odbytu lub ból w dolnej części brzucha. Nieleczona chlamydia może powodować trudności w zajściu w ciążę. Chorobę tę można wyleczyć za pomocą antybiotyków i jest ona objęta ustawą o ochronie przed chorobami zakaźnymi.
Klimakterie
Klimakterium, menopauza
Okres w życiu, kiedy ustaje miesiączka. Zwykle około 50 roku życia.
Klitoris
Łechtaczka
Część ciała należąca do cipy (określenie potoczne), znajdująca się tuż nad ujściem cewki moczowej. Zewnętrzna część łechtaczki, żołądź łechtaczki, jest bardzo wrażliwa na dotyk.
Klitoris ollon
Żołądź łechtaczki
Żołądź łechtaczki jest częścią łechtaczki, która widoczna jest na zewnątrz ciała. Jest ona bardzo wrażliwa na dotyk.
Knulla
Pieprzyć się (wulgarnie)
Wulgarne określenie na uprawiania seksu z jedną lub wieloma osobami. W j. polskim określenie pieprzyć się jest określeniem wulgarnym, natomiast w j. szwedzkim nie jest ono odbierane jako wulgarne, ale jako potoczne.
Knullkompis
Seks-przyjaciel, przyjaciel od seksu
Osoba, z którą ma się relację seksualną, ale nie romantyczną. Nazywana również KK (skrót od „knullkompis”) i można ją porównać do kochanka lub kochanki.
Kondom
Prezerwatywa, kondom
Środek antykoncepcyjny wykonany z gumy. Prezerwatywę zakłada się na penis, aby zapobiec przenoszeniu chorób przenoszonych drogą płciową i niepożądanej ciąży.
Kondylom
Kłykciny kończyste, brodawki płciowe
Kłykciny kończyste są chorobą przenoszoną drogą płciową, która może objawiać się brodawkami na narządach płciowych. Brodawki mogą swędzieć, piec lub szczypać.
Koppleri
Stręczycielstwo
Nakłanianie innej osoby do uprawiana seksu za wynagrodzeniem lub wykorzystywanie takiej sytuacji dla własnego zarobku.
Krama
Obejmować, przyciskać
Obejmować ramionami inną osobę i przyciskać ciała do siebie.
Kroppsvätska
Płyn ustrojowy
Ciecz wydostająca się z ciała. Przykładem płynu ustrojowego jest krew, nasienie, śluz pochwowy, preejakulat.
KSK (kvinnor som har sex med kvinnor)
Kobiety uprawiające seks z kobietami
Określenie osób, które identyfikują się jako kobiety i uprawiają seks z innymi kobietami.
KUB-test
Test ultradźwiękowy i biochemiczny
Badanie próbki krwi i badanie USG mające na celu zbadanie płodu znajdującego się w brzuchu osoby ciężarnej.
Kuk
Kutas, chuj (wulgarnie)
Męski narząd płciowy. Wulgarne określenie penisa. W j. polskim słowo chuj jest określeniem wulgarnym, natomiast w j. szwedzkim nie jest ono już odbierane jako wulgarne, ale jako bardziej potoczne.
Kurator
Opiekun społeczny
Osoba zawodowo zajmująca się wspieraniem osób, które czują się źle psychicznie, poprzez rozmowy wspierające. Opiekunowie społeczni pracują na przykład w szpitalach i szkołach.
Kvinnofridskränkning
Naruszenie integralności kobiety w bliskich relacjach
Kiedy mężczyzna systematycznie naraża kobietę, z którą żyje, na uwłaczające traktowanie, na przykład poprzez jej bicie, zmuszanie do seksu, psychiczne znęcanie się nad nią lub ograniczanie jej możliwości wychodzenia z domu.
Kvinnojour, tjejjour
Dyżur dla kobiet, dyżur dla dziewcząt
Organizacja wspierająca i pomagająca kobietom i osobom transpłciowym, które zostały narażone na przemoc ze strony bliskich im osób, na przykład poprzez zaoferowanie kobiecie schronienia w przypadku, gdy jest ona narażona na groźby.
Kvinnoklinik
Poradnia dla kobiet
Poradnia zajmująca się leczeniem chorób występujących u osób posiadających macicę. Do poradni tej mogą zwrócić się również osoby ciężarne, między innymi w celu wykonania badanie USG płodu. Poradnie takie znajdują się większości większych szpitali.
Kyssa
Całować z języczkiem
Całować w usta z jednoczesnym dotykaniem się języków.
Kåt
Podniecony, napalony (potoczne)
Uczucie w ciele pojawiające się sytuacji, gdy ma się ochotę uprawiać seks z sobą samym lub z kimś innym.
Känna olust
Odczuwać niechęć
Kiedy coś nie budzi uczucia przyjemności lub nie wzbudza ochoty.
Kön
Płeć
Poprzez płeć rozumie się często kobietę lub mężczyznę. W j. szwedzkim płeć może również oznaczać narządy płciowe.
Könsbaserat våld
Przemoc na tle płciowym
Przemoc skierowana przeciwko kobietom i osobom LGBTQI. Wyraża się ona często przemocą seksualną i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych. Zobacz handel ludźmi w celach seksualnych, przemoc wobec partnera, naruszanie integralności kobiety w bliskich relacjach i dyżur dla kobiet/dyżur dla dziewcząt. Zobacz także niegodziwe traktowanie w celach seksualnych i szkodliwe praktyki.
Könsbekräftande behandling
Leczenie afirmujące płeć
Terapia, jakiej poddaje się swoje ciało w celu potwierdzenia tożsamości płciowej jako męskiej, żeńskiej lub niebinarnej. Terapia ta może polegać na przykład na operacji narządów płciowych lub przyjmowaniu hormonów w celu zmiany wyglądu ciała. Wiele osób transpłciowych, ale nie wszystkie, pragnie poddać się jakiejś formie leczenia afirmującego płeć.
Könsdysfori
Dysforia płciowa, zaburzenie tożsamości płciowej
Diagnoza oznaczająca, że dana osoba cierpi z powodu braku zgodności wyglądu jej ciała z jej tożsamością płciową. Osoba, u której występuje dysforia płciowa, może pragnąć przeprowadzenia leczenia afirmującego płeć.
Könsidentitet
Tożsamość płciowa
Płeć, do której odczuwa się przynależność. Tożsamość płciowa nie ma nic wspólnego z orientacją seksualną.
Könsorgan
Narządy płciowe
Części ciała znajdujące się poniżej brzucha, takie jak penis i pochwa.
Könssjukdom
Choroba przenoszona drogą płciową, choroba weneryczna
Infekcja, której można się nabawić w wyniku seksu bez zabezpieczenia z inną osobą, u której występuje choroba przenoszona drogą płciową.
Könsstympning
Okaleczanie narządów płciowych kobiety
Wycięcie lub uszkodzenie łechtaczki. Czasami wycina się również wewnętrzne i/lub zewnętrzne wargi sromowe i zaszywa wejście do pochwy. Jest to uznawane za ciężkie przestępstwo przeciwko prawom człowieka i jest to nielegalne w Szwecji. Nielegalne jest również planowanie, usiłowanie, czynienie przygotowań do lub wywiezienie dziewczyny lub kobiety do innego kraju w celu przeprowadzenia tego procederu. Okaleczanie narządów płciowych kobiety nazywane jest czasami obrzezaniem kobiet.
Könsutredning
Badanie płci
Badanie, które ma na celu ustalenie, czy osoba ma prawo do bezpłatnego leczenia afirmującego płeć. Wszystkie osoby, w przypadku których postawiono rozpoznanie dysforii płciowej, mają prawo do takiego leczenia. Rozpoznanie stawia zespół specjalistyczny w szpitalu.
L
Lesbisk
Lesbijka
Potoczne określenie homoseksualnej kobiety. Określana również mianem lesba (szw. flata).
Ligga
Spać z kimś
Uprawiać seks z jedną lub większą liczbą osób.
Livmoder
Macica
Część układu rozrodczego u osób posiadających pochwę znajdująca się wewnątrz ciała, w brzuchu. To tu znajduje się płód podczas ciąży.
Livmoderhals
Szyjka macicy
Dolna części macicy, która jest również jej najwęższą częścią. Szyjka macicy jest zakończona częścią pochwową szyjki macicy.
Livmodertapp
Część pochwowa szyjki macicy
Część macicy stanowiąca wejście do macicy od strony pochwy.
Lubrikation
Śluz pochwowy
Wydzielina, która pojawia się w pochwie w czasie podniecenia seksualnego i odczuwania ochoty na seks.
Lustgas
Gaz rozweselający
Forma uśmierzenia bólu w postaci gazu do wdychania w przypadku bólu. Gaz rozweselający wykorzystywany jest głównie w związku z porodem.
Läkare
Lekarz
Zajmuje się zawodowo leczeniem osób chorych lub osób z obrażeniami i zapobieganiem chorobom.
M
Mammografi
Mammografia
Badanie rentgenowskie piersi w celu wykrycia ewentualnych torbieli i guzów nowotworowych.
Mansmottagning
Poradnia dla mężczyzn
Poradnia dla osób identyfikujących się jako mężczyźni i/lub posiadających penis, która oferuje opiekę lekarską, wsparcie i rozmowę. Poradnia dla mężczyzn to poradnia, która zajmuje się przede wszystkim problematyką dotyczącą seksu i związków.
Mellangård
Krocze
Obszar między odbytem i sromem lub moszną.
Mens
Miesiączka, okres
Krew wypływająca z macicy przez pochwę. Pojawia się regularnie mniej więcej co miesiąc od czasu uzyskania dojrzałości płciowej.
Menskopp
Kubeczek menstruacyjny
Zabezpieczenie, z którego można skorzystać podczas miesiączki. Kubeczek menstruacyjny umieszcza się w pochwie w celu zbierania krwi menstruacyjnej.
Mensvärk
Ból menstruacyjny
Ból odczuwany podczas miesiączki.
Missfall
Poronienie
Kiedy organizm odrzuca ciążę przed urodzeniem się dziecka.
Monoamorös
Monoamoryczny(-na)
Osoba monoamoryczna pragnie związków monogamicznych, to znaczy związków z jedną osobą w tym samym czasie.
Monogam relation
Związek monogamiczny
Związek między osobami, które uzgodniły, że nie będą miały kontaktów seksualnych lub romantycznych z osobami spoza ich związku.
MSM (män som har sex med män)
Mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami
Określenie osób identyfikujących się jako mężczyźni, którzy uprawiają seks z innymi mężczyznami.
Mykoplasma genitalium
Mycoplasma genitalium
Mykoplazma to bakteria wywołująca swędzenie w okolicy genitaliów i upławy z penisa lub pochwy. Może ona również powodować ból w dolnej części brzucha lub mosznie.
Myom
Mięśniak
Niezłośliwy guz, który może występować w tkance mięśniowej macicy. Mięśniak nazywany jest również włókniakiem macicy. Mięśniaki to bardzo częste schorzenie, występujące u niemal połowy osób posiadających macicę.
Månggifte
Wielożeństwo, poligamia
Kiedy ktoś zawiera związek małżeński z więcej niż jedną osobą. W Szwecji wielożeństwo jest zabronione. To przestępstwo nazywa się bigamią.
Människohandel för sexuella ändamål
Handel ludźmi w celach seksualnych
Zmuszanie lub zwodzenie osoby poprzez jej przewożenie, przyjęcie lub wywiezienie w celu świadczenia przez nią usług seksualnych.
N
Nedsatt sexlust
Obniżony popęd seksualny
Brak ochoty na seks lub brak ochoty na częsty seks w porównaniu z czasem przeszłym.
Njuta
Czerpać przyjemność, rozkoszować się
Kiedy coś jest odczuwane jako miłe lub przyjemne.
O
Ollon
Żołądź
Cześć penisa. Żołądź znajduje się na końcu penisa i jest jego najbardziej wrażliwą częścią.
Omskärelse
Obrzezanie
Wycięcie całego lub części napletka. Określenia obrzezanie używa się również czasem na określenie okaleczania narządów płciowych kobiety.
Onanera
Onanizować się, masturbować się
Uprawiać seks z samym sobą. Onanizowanie się polega zwykle na pieszczeniu swoich narządów płciowych lub ich okolicy, odbytu lub innych części ciała.
Oralsex
Seks oralny
Uprawianie seksu z wykorzystaniem ust poprzez całowanie, lizanie lub ssanie narządów płciowych lub odbytu innej osoby. Nazywany również miłością francuską lub minetą.
Orgasm
Orgazm
Przyjemne uczucie, które może pojawić się podczas uprawiania seksu z inną osobą lub z samym sobą. Orgazm powoduje skurcz mięśni wokół narządów płciowych.
Orgasmstörningar
Zaburzenia orgazmu
Kiedy orgazm pojawia się zbyt szybko, jest nienormalnie opóźniony, pojawia się zbyt rzadko lub w ogóle się nie pojawia. Zaburzeniem orgazmu może być również stan, w którym orgazm odczuwa się jako nieprzyjemny lub zbyt słaby.
Orosanmälan
Zgłoszenie niepokoju
Zgłoszenie dokonywane do opieki społecznej w przypadku powstania zaniepokojenia, że dziecku dzieje się krzywda. Nauczyciele, lekarze, pracownicy przedszkola, którzy są zaniepokojeni stanem dziecka w wieku poniżej 18 lat, mają obowiązek dokonania zgłoszenia zaniepokojenia. Osoby prywatne nie mają takiego obowiązku, ale w przypadku zaniepokojenia powinny one dokonać zgłoszenia.
Oskuldskontroll
Kontrola dziewictwa
Kiedy ktoś twierdzi, że ma prawo sprawdzić, czy dziewczyna uprawiała seks z innymi osobami, czy nie, czego nie da się stwierdzić medycznie. Personel służby zdrowia nie ma prawa sprawdzać dziewictwa ani wystawiać zaświadczeń na ten temat, nawet za zgodą dziewczyny. Wykonanie badania wbrew woli dziewczyny jest nadużyciem.
Otrohet
Niewierność
Podejmowanie czynności seksualnych z inną osobą niż ta, z którą jest się w związku.
Oönskad graviditet
Niepożądana ciąża
Zajście w ciążę mimo tego, że nie chce się być w ciąży.
P
P-piller
Tabletki antykoncepcyjne
Tabletki przyjmowane raz dziennie przez osobę posiadającą macicę w celu zapobiegania ciąży. Tabletki antykoncepcyjne są środkiem antykoncepcyjnym i są dostępne w różnych rodzajach.
P-plåster
Plaster antykoncepcyjny
Plaster przyklejany na skórę osoby posiadającej macicę, który wymienia się co tydzień. Plaster antykoncepcyjny jest środkiem antykoncepcyjnym, który zapobiega ciąży.
P-punktsområdet
Okolica punktu P
Obszar znajdujący się wewnątrz odbytu w pobliżu prostaty, który jest wrażliwy na dotyk.
P-ring
Krążek antykoncepcyjny
Krążek antykoncepcyjny jest środkiem antykoncepcyjnym zapobiegającym ciąży. Jest to miękki pierścień z tworzywa sztucznego, który wkłada się samodzielnie do pochwy.
P-spruta
Zastrzyk antykoncepcyjny
Zastrzyk, który osoba posiadająca macicę przyjmuje raz na trzy miesiące. Zastrzyk antykoncepcyjny jest środkiem antykoncepcyjnym zapobiegającym ciąży.
P-stav
Implant antykoncepcyjny
Miękki pręcik z tworzywa sztucznego wszczepiany pod skórę ramienia osoby posiadającej macicę. Implant antykoncepcyjny jest środkiem antykoncepcyjnym zapobiegającym ciąży.
Partner
Partner
Osoba, z którą pozostaje się w związku niezależnie od płci tej osoby.
Partnervåld (mäns våld mot kvinnor i parrelation och våld i nära parrelationer)
Przemoc wobec partnera (przemoc mężczyzny wobec kobiety pozostającej w związku z nim i przemoc w bliskich związkach partnerskich)
Kiedy jedna osoba znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą, z którą pozostaje w związku uczuciowym.
Penis
Penis, członek
Męski narząd płciowy.
Perineum
Krocze
Obszar między odbytem a sromem lub moszną.
Personlig integritet
Integralność osobista
Zobacz rozpowszechnianie zdjęć innych osób o charakterze seksualnym i oszczerstwo.
Pessar
Krążek ginekologiczny, pessar
Mały krążek z silikonu, który umieszcza się w pochwie na pochwowej części szyjki macicy. Krążka ginekologicznego używa się razem z żelem. Krążek ginekologiczny jest środkiem antykoncepcyjnym.
Pojkvän
Chłopak
Chłopak, z którym jest się w związku.
Polyamorös
Poliamoryczny(-na)
Osoba poliamoryczna jest zdolna do zakochania się w i/lub odczuwania pociągu do kilku osób jednocześnie.
Pornografi, porr
Pornografia
Zdjęcia i filmy o treści seksualnej mające na celu wywołanie podniecenia seksualnego u osoby oglądającej. W j. szwedzkim nazywana również porr.
Prematur ejakulation
Przedwczesny wytrysk
Wytrysk, który następuje wcześniej, niż się tego chce, co może być postrzegane jako problem dla osoby, u której taki wytrysk występuje, lub dla jej partnerki lub partnera.
Premenstruellt dysforiskt syndrom, (PMDS)
Przedmiesiączkowe zaburzenia dysforyczne (PMDD)
Cięższa forma PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego) charakteryzująca się często objawami psychicznymi, takimi jak depresja i lęk. Innymi objawami są wahania nastroju i zmęczenie.
Premenstruellt syndrom, (PMS)
Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS)
Dolegliwości fizyczne i psychiczne pojawiające się na kilka dni przed rozpoczęciem miesiączki. Na przykład tkliwość piersi, ból głowy, wahania nastroju, spadek energii i przygnębienie.
Prep
PrEP
Lek, który przyjmuje się w celu obniżenia ryzyka zakażenia wirusem HIV.
Preventivmedel
Środki antykoncepcyjne
Środki antykoncepcyjne stosuje się w celu zapobiegania ciąży przez osoby uprawiające seks dopochwowy – z penetracją pochwy przez penis. Przykładami środków antykoncepcyjnych są prezerwatywa, tabletki antykoncepcyjne lub spirala. Prezerwatywa jest jedynym środkiem antykoncepcyjnym, który chroni zarówno przed ciążą, jak i chorobami przenoszonymi drogą płciową.
Prostata
Prostata, stercz
Gruczoł znajdujący się wewnątrz ciała między cewką moczową a odbytem u osób posiadających penis. Produkuje on część cieczy zawartej w wytrysku.
Prostataundersökning
Badanie prostaty
Badanie prostaty wykonywane przez jej palpację przez odbytnicę lub za pomocą badania próbki krwi.
Prostatit
Zapalenie prostaty
Zapalenie gruczołu prostaty. Najczęstszą formą jest przewlekłe zapalenie prostaty. Nazywane jest ono również przewlekłym bólem dnia miednicy.
Prostitution
Prostytucja
Zobacz kupowanie seksu i stręczycielstwo.
Psykiatriker
Psychiatra
Lekarz specjalizujący się w chorobach i zaburzeniach psychicznych.
Psykolog
Psycholog
Zajmuje się zdrowiem psychicznym i może na przykład zaoferować pomoc osobom, które czują się źle psychicznie. Rozmowy z psychologiem określa się mianem terapii.
Pubertet
Dojrzewanie płciowe, pokwitanie
Okres w życiu, kiedy organizm dziecka zmienia się i przekształca w osobę dorosłą. U większości osób dojrzewanie płciowe następuje między 8 a 13 rokiem życia.
Pubishår
Owłosienie łonowe
Włosy rosnące na i wokół narządów płciowych. Nazywane są również włosami łonowymi.
Pulla
Palcówka
Uprawianie seksu z samym sobą (onanizowanie się) w przypadku osób posiadających łechtaczkę, srom i pochwę. Może również odnosić się do pieszczenia łechtaczki, sromu i pochwy.
Pung
Moszna
Worek skórny znajdujący się pod penisem. W mosznie znajdują się jądra i najądrza.
Pussa
Całować
Przyciskać wargi do ust lub ciała innej osoby.
Q
Queer
Queer
Osoba queer kwestionuje normy heteroseksualne. Może to dotyczyć orientacji seksualnej, tożsamości płciowej lub sposobu tworzenia związków z innymi osobami. Określenie to ma wiele znaczeń.
R
Rasism
Rasizm
Negatywne postawy, poglądy lub odczucia wobec osób o ciemnym kolorze skóry lub osób o innym pochodzeniu, religii lub kulturze.
Rimming
Anilingus, rimming
Lizanie okolic odbytu i odbytu lub penetrowanie go językiem.
Runka
Trzepać konia, walić konia (wulgarnie)
Określenie onanizowania się przez osoby posiadające penis. Na przykład pieszczenie palcami żołędzia lub przesuwanie napletka na żołądź i z powrotem. W j. polskim określenie walić konia jest określeniem wulgarnym, natomiast w j. szwedzkim nie jest ono odbierane jako wulgarne, ale jako potoczne, choć mocniejsze określenie onanizowania się.
Ryggbedövning
Znieczulenie w kręgosłup
Znieczulenie stosowane podczas porodu lub podczas operacji dolnych części ciała. Występuje również pod nazwą znieczulenie zewnątrzoponowe.
S
Sambo
Partner/partnerka
Partner/partnerka, z którym/którą się mieszka, ale z którym/którą nie jest się w związku małżeńskim.
Samlag
Stosunek płciowy
Sposób uprawiania seksu. Stosunek płciowy oznacza, że penis penetruje pochwę lub odbyt lub jest przez nie otoczony.
Samlagssmärta
Ból podczas stosunku
Ból występujący podczas stosunku płciowego. Ból można odczuwać w sromie, pochwie, penisie, mosznie lub jądrach bądź wewnątrz ciała.
Samlagsställning
Pozycja podczas stosunku
Położenie ciał podczas uprawiania seksu. Nazywana również pozycją seksualną.
Sesammottagning
Poradnia zdrowia seksualnego
Poradnia, do której należy się udać w celu wykonania testów i leczenia chorób przenoszonych drogą płciową. Poradnia ta oferuje również poradnictwo w zakresie środków antykoncepcyjnych, seksu i związków.
Sex
Seks
Robienie czegoś, co daje rozkosz. Seks można uprawia z samym sobą lub z innymi osobami. Przykładem seksu może być na przykład pieszczenie lub stosunek płciowy.
Sex mot ersättning
Seks za wynagrodzeniem
Zobacz kupowanie seksu i stręczycielstwo.
Sexdebut
Inicjacja seksualna
Inicjacja seksualna oznacza najczęściej pierwszy raz, kiedy uprawia się seks z inną osobą.
Sexism
Seksizm
Negatywne postawy, poglądy lub odczucia wobec kobiet i osób, które odbierane są jako kobiety lub kobiece. Może przejawiać się w postaci uprzedzeń, pogardy, złości, nienawiści lub przemocy zakorzenionych w strukturach władzy i normach.
Sexköp
Kupowanie seksu, odpłatne korzystanie z usług seksualnych
Dawanie komuś czegoś w zamian za wykonanie jakiejś czynności seksualnej z tą osobą lub tej osobie. W Szwecji kupowanie seksu jest nielegalne, natomiast sprzedawanie usług seksualnych nie jest karalne.
Sexleksak
Gadżet seksualny
Przedmiot, który można wykorzystać do uprawiania seksu z innymi osobami lub samym sobą, na przykład dildo, pierścień erekcyjny na penisa lub wibrator.
Sexolog
Seksuolog
Zajmuje się zawodowo przeprowadzaniem rozmów wspierających na temat problemów seksualnych i problemów w związku z osobami i ich partnerami.
Sexställning
Pozycja seksualna
Położenie ciał podczas uprawiania seksu. Nazywana również pozycją podczas stosunku.
Sexuell läggning
Orientacja seksualna
Określenie opisujące płeć osób, w których się zakochujemy i/lub z którymi pragniemy uprawiać seks. Orientacja seksualna może być na przykład heteroseksualna, biseksualna lub homoseksualna. Te trzy orientacje wymienione są w ustawie o przeciwdziałaniu dyskryminacji.
Sexuell praktik
Praktyki seksualne
Różne sposoby uprawiania seksu, na przykład poprzez pocieranie, pieszczoty, masturbację lub stosunek dopochwowy.
Sexuella fantasier
Fantazje seksualne
Myśli i marzenia o treści seksualnej.
Sexuella trakasserier
Napastowanie seksualne
Kiedy ktoś próbuje nękać seksualnie inną osobę, na przykład w miejscu pracy lub w szkole. Pracodawca i szkoła są odpowiedzialni za zapobieganie takiemu zachowaniu. Związki zawodowe mogą zapewnić wsparcie osobie, która została narażona na napastowanie seksualne w miejscu pracy. Zobacz również niegodziwe traktowanie w celach seksualnych.
Sexuella övergrepp
Niegodziwe traktowanie w celach seksualnych
Wykonywanie czynności o charakterze seksualnym wbrew woli drugiej osoby, takich jak na przykład fotografowanie lub dotykanie ciała drugiej osoby wbrew jej woli. Nie ma znaczenia to, czy takie zachowanie obejmowało przemoc lub czy sprawca i ofiara wykorzystywania się znają lub czy są małżeństwem. Zobacz gwałt, napaść na tle seksualnym i molestowanie seksualne.
Sexuella övergrepp mot barn
Niegodziwe traktowanie dziecka w celach seksualnych
W Szwecji uznaje się, że osoba w wieku poniżej 15 lat nie może wyrazić świadomej zgody na seks, i dlatego zgodnie z zasadą główną wszelkie czyny o charakterze seksualnym, dokonane przez osobę będącą w wieku umożliwiającym pociągnięcie do odpowiedzialności karnej na osobie/z udziałem osoby w wieku poniżej 15 lat, są uznawane za napaść na tle seksualnym. Celem tego jest ochrona dzieci przed seksualnością dorosłych. Dzięki temu dziecko w wieku poniżej 15 lat może odkrywać swoją seksualność z innymi osobami będącymi dziećmi, i jeśli w takich czynnościach seksualnych występuje wzajemność, nie jest to uznawane za przestępstwo. Zobacz gwałt dziecka, wykorzystywanie seksualne dziecka, dobrowolny seks, gdy sprawca ma blisko 15 lat, przestępstwo związane z pornografią dziecięcą, przemoc wobec dziecka, kazirodztwo, uwodzenie nieletnich przez Internet i kontrola dziewictwa.
Sexuellt ofredande
Molestowanie seksualne
Wykonywanie czynów o charakterze seksualnym wobec innej osoby wbrew jej woli, na przykład obmacywanie jej lub pokazywanie swoich nagich narządów płciowych w realu lub Internecie (tzw. obnażanie się). Zobacz niegodziwe traktowanie w celach seksualnych.
Sexuellt utnyttjande av barn
Wykorzystywanie seksualne dziecka
Kiedy osoba współżyje z dzieckiem lub wykonuje inne czynności seksualne wobec osoby w wieku poniżej 15 lat, przestępstwo to jest jednak uznawane za mniej poważne niż gwałt – na przykład w przypadku, gdy seks uprawia się z osobą prawie 15-letnią i gdy dzieje się to dobrowolnie.
Sexuellt övergrepp
Napaść na tle seksualnym
Gdy ktoś wykonuje czynność seksualną wobec osoby, która nie uczestniczy w niej dobrowolnie w przypadku, gdy ta czynność seksualna z prawnego punktu widzenia nie jest uznawana za równie uwłaczającą co gwałt. Zobacz gwałt.
Singel
Singiel, singielka
Osoba niepozostająca w związku uczuciowym.
Sjuksköterska
Pielęgniarka
Zajmuje się zawodowo opieką zdrowotną i medyczną o ukierunkowaniu praktyczno-klinicznym. Istnieją różne warianty zawodu pielęgniarki, mające związek z wybraną specjalizacją zawodową.
Skadliga sedvänjor
Szkodliwe praktyki
Praktyki mogące polegać między innymi na zabiegach medycznych lub nielegalnych w Szwecji małżeństwach, które często skierowane są przeciwko dziewczętom i kobietom. Wiążą się one często z pogwałceniem praw człowieka i przemocą. Zobacz ucisk i przemoc na tle honorowym, okaleczanie narządów płciowych kobiety, przymusowe małżeństwo, małżeństwa dzieci i wielożeństwo.
Skilja sig
Rozwieść się
Zakończyć małżeństwo. Po rozwodzie nie jest się już małżeństwem. Obie strony mogą wnieść o rozwód, przy czym zgoda obu stron na rozwód nie jest wymagana.
Skilsmässa
Rozwód
Rozwód przeprowadza się, aby nie pozostawać dłużej w związku małżeńskim z inną osobą. Każdy ma prawo wystąpić o rozwód i wystarczy, że tylko jeden z małżonków chce się rozwieść.
Slemhinna
Śluzówka, błona śluzowa
Cienka i wilgotna skóra występująca w naszych otworach ciała – na przykład w pochwie, cewce moczowej, odbycie, ustach i pod napletkiem.
Slida
Pochwa
Pochwa to około 10-centymetrowy miękki kanał w ciele. Pochwa przebiega od przedsionka pochwy w sromie do pochwowej części szyjki macicy. Przez pochwę wydostają się krew i upławy. W przypadku porodu pochwowego dziecko przechodzi przez pochwę. Zwana również waginą.
Slidkrans
Korona pochwy
Cienki fałd wilgotnej, cienkiej skóry, tzw. śluzówki. Korona pochwy znajduje się tuż za przedsionkiem pochwy.
Smeka
Pieścić
Dotykać rękami swojego ciała lub ciała innej osoby.
Smeksex
Petting
Uprawiać seks poprzez dotykanie nawzajem rękami swoich narządów płciowych lub ciał.
Smittskydd
Ochrona przed chorobami zakaźnymi
Państwo odpowiada za działania na rzecz zapobiegania rozprzestrzenianiu się niektórych chorób, takich jak HIV, chlamydia, rzeżączka i kiła. Oznacza to konieczność podjęcia pewnych działań w przypadku leczenia osoby, która została zakażona. Zobacz ustawa o ochronie przed chorobami zakaźnymi, obowiązek informacyjny i ustalanie kontaktów zakaźnych.
Smittskyddslagen
Ustawa o ochronie przed chorobami zakaźnymi
Ustawa, której celem jest zapobieganie rozprzestrzenianiu się niektórych chorób, takich jak na przykład chlamydia, rzeżączka, HIV i kiła. Ustawa o ochronie przed chorobami zakaźnymi mówi, że każdy ma prawo do bezpłatnych testów na choroby przenoszone drogą płciową, a osoby zakażone mają prawo do bezpłatnego leczenia. Ustawa ta określa również odpowiedzialność państwa za zapobieganie rozprzestrzenianiu się tych chorób.
Smittspårning
Ustalanie kontaktów zakaźnych
Osoba, u której test na obecność niektórych infekcji, takich jak na przykład chlamydia czy HIV, wykazał wynik dodatni, musi podać personelowi medycznemu dane osób, z którymi uprawiała seks, aby umożliwić osobom potencjalnie zakażonym przebadanie się na obecność infekcji.
Smärtlindring
Środki przeciwbólowe
Leki zmniejszające odczuwanie bólu.
Snippa
Pipka, cipka
Określenie narządu płciowego dziewczynki.
Snopp
Siusiak
Określenie narządu płciowego chłopca.
Sperma
Sperma
Płyn wytryskujący z penisa, zawierający plemniki.
Spiral
Spirala
Wprowadzana jest przez pochwę i umieszczana w macicy. Istnieją dwa rodzaje spiral: spirala hormonalna i spirala miedziana. Spirala jest środkiem antykoncepcyjnym, który chroni przed ciążą.
Sprida sexuella bilder på andra
Rozpowszechnianie zdjęć innych osób o charakterze seksualnym
Rozpowszechnianie zdjęć innych osób o charakterze seksualnym wbrew ich woli jest przestępstwem. Nie ma znaczenia, czy takie zdjęcia zostały wysłane dobrowolnie, czy też zostały zrobione z ukrycia. Z prawnego punktu widzenia takie działanie może być bezprawnym naruszeniem prywatności lub oszczerstwem. Ukradkowe fotografowanie ciała innej osoby, na przykład w szatni, przebieralni, toalecie lub w domu, nazywane jest w języku prawniczym uwłaczającym fotografowaniem.
Steril
Bezpłodny(-na)
Kiedy osoba nie może zajść w ciążę i/lub spowodować ciąży u innej osoby.
Sterilisering
Sterylizacja
Zabieg, w wyniku którego osoba nie może już zajść w ciążę lub spowodować ciąży u innej osoby.
Sträng
Wędzidełko napletka
Skóra między żołędziem a trzonem prącia. Nazywane również frenulum.
Stånd
Wzwód
Kiedy penis lub łechtaczka wypełniają się krwią, twardnieją, powiększają i unoszą. Występuje również pod nazwą erekcja.
Svampinfektion i underlivet
Infekcja grzybicza genitaliów, grzybica
Infekcja powstająca, gdy drożdżak zaczyna rozrastać się w lub na zewnętrz pochwy. Objawia się swędzeniem wewnątrz lub na zewnątrz pochwy albo zaczerwieniem i obrzękiem śluzówki oraz białawymi upławami.
Svällkropp
Ciało jamiste
Struktura tkankowa występująca w narządach płciowych. Ciała jamiste występują zarówno w penisie, jak i w łechtaczce.
Syfilis
Kiła, syfilis
Kiła jest chorobą przenoszoną drogą płciową, która często nie daje żadnych objawów, mogą jednak wystąpić małe ranki w miejscach zakażenia. Nieleczona kiła może doprowadzić do rozwinięcia się w dalekiej przyszłości poważnych chorób następczych, które mogą wpływać na serce i układ nerwowy. Można ją wyleczyć za pomocą antybiotyków. Kiła jest objęta ustawą o ochronie przed chorobami zakaźnymi.
Sädesblåsa
Pęcherzyk nasienny
Część wewnętrznych narządów płciowych u osób posiadających penis. Pęcherzyk nasienny znajduje się wewnątrz ciała za pęcherzem moczowym.
Sädesledare
Nasieniowód
Część wewnętrznych narządów płciowych występująca w penisie. Przy wytrysku nasieniowody transportują plemniki do cewki moczowej.
Säkra perioder
Kalendarzyk miesiączkowy, okresy niepłodne
Kalendarzyk miesiączkowy oznacza, że uprawia się seks w okresach niskiego ryzyka zapłodnienia.
Säkrare sex
Bezpieczniejszy seks
Seks z użyciem prezerwatywy lub seks uprawiany w sposób, który ogranicza lub eliminuje ryzyko zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową.
T
Tafsning
Obmacywanie
Kiedy ktoś wbrew woli drugiej osoby dotyka jej ciała, na przykład pupy, piersi, ud lub narządów płciowych. Obmacywanie jest karalne i w języku prawniczym określane jest mianem molestowania seksualnego. Zobacz niegodziwe traktowanie w celach seksualnych i napastowanie seksualne.
Tampong
Tampon
Zabezpieczenie, którego można użyć podczas miesiączki. Tampon wprowadza się do pochwy, w której pochłania on krew miesiączkową.
Testa sig
Przebadać się
Wykonać badanie z pobraniem próbki z ust, pochwy i odbytu w celu sprawdzenia, czy jest się zakażonym chorobą przenoszoną drogą płciową. Badanie można również wykonać poprzez pobranie próbki moczu i próbki krwi.
Testikel
Jądro
Jest częścią wewnętrznych narządów płciowych u osób posiadających penis. Jądra znajdują się w mosznie. Produkują one plemniki i niektóre hormony.
Testikelvridning
Skręt jadra
Skręcenie jadra wewnątrz moszny.
Tidig utlösning
Przedwczesny wytrysk
Wystąpienie wytrysku w krótkim czasie po rozpoczęciu uprawiania seksu. Nazywany również przedwczesną ejakulacją.
Tjatsex
Seks w wyniku nagabywania
Ciągłe proszenie, proponowanie i nakłanianie innej osoby do seksu, chociaż osoba ta tego nie chce. Seks w wyniku nagabywania to seks, który nie charakteryzuje się wzajemnością.
Transfobi
Transfobia
Negatywne postawy, poglądy lub odczucia wobec osób transpłciowych lub generalnie wobec samego zjawiska trans. Wyraża się ona często w postaci uprzedzeń, pogardy, złości, nienawiści lub przemocy.
Transkvinna
Kobieta transpłciowa
Osoba, która urodziła się z siusiakiem i która przy urodzeniu została zdefiniowana prawnie jako „mężczyzna”, ale która wewnętrznie czuje się kobietą.
Transman
Mężczyzna transpłciowy
Osoba, która urodziła się z cipką i która przy urodzeniu została zdefiniowana prawnie jako „kobieta”, ale która wewnętrznie czuje się mężczyzną.
Transperson
Osoba transpłciowa, trans
Bycie osobą trans lub transpłciową polega na łamaniu norm społecznych dotyczących płci, ekspresji płciowej i tożsamości płciowej. Wspólnym dla osób transpłciowych jest to, że ich tożsamość płciowa i/lub ekspresja płciowa nie są zgodne z płcią prawną, jaka została im przypisana w chwili urodzenia. Osoby transpłciowe mogą, jak wszyscy inni, mieć różne orientacje seksualne. Zobacz także kobieta transpłciowa, mężczyzna transpłciowy i osoba niebinarna.
Trekant
Trójkąt
Kiedy seks uprawiają jednocześnie trzy osoby.
Tvångsäktenskap
Przymusowe małżeństwo
Małżeństwo zawarte w wyniku przemocy, czynienia gróźb popełnienia przestępstwa lub wykorzystania stosunku zależności osoby zmuszonej do małżeństwa. W Szwecji jest to zabronione, a w języku prawniczym nazywa się to zmuszaniem do zawarcia małżeństwa.
Tystnadsplikt
Obowiązek zachowania tajemnicy
Obowiązek nieprzekazywania/ nieujawniania pewnych informacji. Ma on zastosowanie w niektórych zawodach, takich jak na przykład lekarz, psycholog, nauczyciel, ksiądz, adwokat lub policjant.
Tända på
Napalać się (potocznie)
Odczuwać podniecenie kimś lub czymś.
U
Ultraljud
USG
Badanie wykonywane w celu uzyskania ruchomych obrazów płodu.
Underliv
Genitalia
Narządy płciowe, zarówno penis, jak i pochwa, mogą być nazywane genitaliami.
Undersköterska
Asystent pielęgniarki
Zajmuje się praktyczną opieką pielęgniarską w służbie zdrowia, opiece nad osobami starszymi i opiece świadczonej w domu.
Ungdomsmottagning
Poradnia dla młodzieży
Poradnia, w której osoby między 13 a 23 (czasami 25) rokiem życia mogą przejść badania, uzyskać środki antykoncepcyjne, informacje na temat seksu i związków lub poddać się terapii.
Upphetsad
Podniecony
Odczucie pojawiające się w ciele, gdy ma się ochotę na seks, z sobą samym lub z kimś innym.
Urininkontinens
Nietrzymanie moczu
Brak kontroli nad siusianiem. Nazywane jest również bezwiednym wyciekiem moczu.
Urinrör
Cewka moczowa
Wąska rurka w narządzie płciowym, przez którą siusiamy. Mocz transportowany jest z pęcherza przez cewkę moczową.
Urinvägsinfektion
Zapalenie dróg moczowych
Infekcja w częściach dróg moczowych wywoływana przez bakterie. Częstym objawem jest pieczenie przy siusianiu i częsta potrzeba siusiania.
Urolog
Urolog
Lekarz specjalizujący się w drogach moczowych. Urolog zajmuje się leczeniem chirurgicznym i farmakologicznym chorób dróg moczowych występujących zarówno u osób posiadających pochwę, jak i penis. Urolog posiada również wiedzę w zakresie penisa i moszny.
Utlösning
Wytrysk
Kiedy z penisa wytryska ciecz, często w związku z orgazmem. Wytrysk nazywa się również ejakulacją. Wytryskiem nazywa się także wypływ cieczy z cewki moczowej u osoby posiadającej pochwę, często w związku z orgazmem.
Utomkvedshavandeskap
Ciąża pozamaciczna
Komplikacja ciąży polegająca na tym, że zapłodniona komórka jajowa zagnieżdża się poza macicą w jajowodzie.
V
Vaccination
Szczepienie
Przyjąć szczepionkę chroniącą przed jakąś chorobą. Szczepionka aktywuje obronę immunologiczną organizmu przed czynnikami wywołującymi chorobę, na przykład przed bakteriami czy wirusami.
Vagina
Wagina
Część żeńskich narządów płciowych. Wagina znajduje się wewnątrz ciała, ale słowo to jest czasem używane do określenia zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych narządów płciowych. Nazywana również pochwą.
Vaginal kondom
Prezerwatywa dla kobiet
Środek antykoncepcyjny wykonany z gumy, który umieszcza się w pochwie lub odbycie w związku z penetracją pochwy lub odbytu za pomocą penisa. Określa się go także nazwą femidom.
Vaginalsex
Stosunek dopochwowy
Wykonywanie czynności seksualnych w pochwie, na przykład za pomocą palców, gadżetu seksualnego lub penisa. Nazywany również stosunkiem waginalnym.
Vaginism
Pochwica
Mimowolny skurcz mięśni pochwy przy próbie włożenia czegoś do niej. Może występować przy próbie wprowadzenia tamponu, podczas badania ginekologicznego, w związku z próbą odbycia stosunku lub masturbacją. Nazywana również waginizmem.
Vara gift
Być żonatym/ mężatką
Pozostawać w związku małżeńskim z inną osobą w wieku powyżej 18 lat.
Vara ihop
Być razem, być parą
Być w związku uczuciowym z inną osobą.
Vara kär
Być zakochanym
Żywić silne uczucia i bardzo lubić inną osobę.
Vara tillsammans
Być razem
Pozostawać w związku uczuciowym z inną osobą.
Vattnet går
Odejście wód płodowych
Kiedy u osoby będącej w ciąży pęka worek owodniowy i zaczyna z niego wyciekać płyn owodniowy.
Venusberg
Wzgórek łonowy
Wypukły obszar nad wargami sromowymi.
Vulva
Srom
Zewnętrzna części narządów płciowych osoby posiadającej pochwę/waginę. Część, która widoczna jest na zewnątrz ciała.
Vulvodyni
Wulwodynia
Ból pochwy i jej okolic. Ból ten jest zwykle najbardziej odczuwany przy przedsionku pochwy. Nazywany również westibulodynią.
Våldtäkt
Gwałt
Gwałt ma miejsce, gdy ktoś podejmuje stosunek płciowy lub porównywalną czynność z inną osobą, która nie bierze udziału w tej czynności dobrowolnie. Jest to przestępstwem. Nie wolno także uprawiać seksu z kimś, kto śpi, jak również nie wolno wykorzystywać faktu, że ktoś jest pod wpływem alkoholu lub narkotyków. Za gwałt uznaje się również sytuację, w której udział w czynności seksualnej jest wynikiem przemocy lub groźby. Zobacz niegodziwe traktowanie w celach seksualnych i napaść na tle seksualnym.
Våldtäkt mot barn
Gwałt dziecka
Kiedy ktoś uprawia seks z osobą w wieku poniżej 15 lat poprzez penetrację pochwową, oralną, analną lub przy użyciu przedmiotu. Nie ma znaczenia to, czy dziecko samo podjęło inicjatywę lub czy wyraziło ono zgodę na uprawianie seksu. Gwałt dziecka może również mieć miejsce przez Internet. Zobacz niegodziwe traktowanie dziecka w celach seksualnych.
Vårdcentral
Przychodnia
Placówka medyczna, do której można się udać, gdy czujemy się chorzy, w której pracują głównie pielęgniarki i lekarze, ale można tam spotkać się także z opiekunem społecznym lub psychologiem.
Vårtgård
Otoczka sutkowa
Okrągły obszar otaczający sutek. Otoczka sutkowa jest ciemniejsza i bardziej szorstka niż pozostała skóra na piersi.
Ä
Äggledare
Jajowód
Cienki narząd w kształcie rurki, który łączy jajniki z macicą.
Ägglossning
Jajeczkowanie, owulacja
Jajeczkowanie to proces, w którym komórka jajowa jest uwalniane z jajnika i przemieszcza się przez jajowody do macicy.
Äggstock
Jajnik
Część wewnętrznych narządów płciowych u osób posiadających macicę. Występują dwa jajniki. Tutaj formują się komórki jajowe.
Älska någon
Kochać kogoś
Darzyć kogoś silnym, pozytywnym uczuciem.
Ändring av juridiskt kön
Zmiana płci prawnej/ uznawanie płci
Osoba w wieku powyżej 16 lat może zmienić swoją płeć prawną poprzez złożenie wniosku o uznanie płci do Zarządu ds. Socjalnych (Socialstyrelsen). Aby móc złożyć taki wniosek, należy najpierw skontaktować się ze służbą zdrowia i uzyskać zaświadczenie potwierdzające, że spełnia się wymogi określone ustawą. W przypadku osoby w wieku poniżej 18 lat wniosek taki musi złożyć jej opiekun prawny. Zobacz także płeć prawna, leczenie afirmujące płeć, badanie płci, dysforia płciowa i osoba transpłciowa.
Ö
Ömsesidighet
Wzajemność
Kiedy wszystkie osoby uprawiające ze sobą seks chcą go uprawiać i uprawiają go ze sobą w sposób, który jest dla nich akceptowalny.
Öppen relation
Otwarty związek
Związek, w którym jego strony uzgodniły ze sobą, że będą również mogły mieć kontakty seksualne lub romantyczne z osobami spoza ich związku.